Sögur eftir Einar Benediktsson

Eins og með mörg kunn skáld úr fortíðinni, hafa verk Einars Benediktssonar einhvern veginn dottið á milli kynslóða og fæstir í dag þekkja nokkuð til verka hans. Þó hefur nafn hans ítrekað borið á góma, en öll umfjöllun tengd manninum hefur einkum snúist um manninn sjálfan og líf hans. Við á Skólavefnum viljum nú leggja okkar af mörkum til að færa ykkur þjóðskáldið og rithöfundinn Einar Benediktsson og gefum okkur síður að athafnamanninum. Við bjóðum upp á nokkrar sögur eftir Einar, en þær er, eins og vanalega, hægt að nálgast í vefútgáfu ásamt upplestri og í útprentanlegri útgáfu með góðum verkefnum.

Sögur eftir Erlend Jónsson

Töluvert hefur komið út eftir Erlend sem lengst af starfaði sem kennari og var í mörg ár einn helsti bókmenntagagnrýnandi Morgunblaðsins. Fyrsta ljóðabók Erlendar Jónssonar Skuggar á torgi kom út árið 1967, en nú telja ljóðabækur hans um einn tug. Þá hefur hann samið Íslenska bókmenntasögu, leikrit, smásögur, skáldsögur, minningar og fleira. Verk Erlendar eru persónuleg með sterk höfundareinkenni og tala sterkt inn í samtíðina. Erlendur upplifði miklar breytingar á íslensku samlífi og merkjum við stóra atburði, eins og t.a.m. hernámið, fólksflutning frá sveit í borg og annað, náið í ljóðum hans og verkum. Það er eins og við skynjum tímann í verkum hans. Vald hans á íslenskri tungu er mikið og blátt áfram stíllinn og einlægni í framsetningu ljær verkum hans einstakan hugblæ.

Sögur eftir Einar Kvaran

Einar skildi eftir sig mikið höfundarverk þar sem er að finna mörg stórbrotin verk. Við byrjum á stuttu æviágripi og fyrstu sögunni hans sem nefnist Orgelið, en þar etur hann skemmtilega saman ,,hið gamla" og ,,hið nýja". Áhugaverð nálgun sem stöðugt á sér stað í mannlegu samfélagi og á jafnvel við í dag eins og þegar hún kom út árið 1881. Að venju er hægt að sækja efnið í aðgengilegum vefútgáfum þar sem það er upplesið og í sérútbúinni prentútgáfu með góðum verkefnum.

Lestrarbók Skólavefsins

Nú hefur göngu sína nýr liður sem margir eiga eflaust eftir að taka fagnandi. Nefnist hann Lestrarbók Skólavefsins en þar munum við bjóða upp á stigskipta lestexta um allt milli himins og jarðar.

Kærleiksheimilið
eftir Gest Pálsson

Segja má að sagan Kærleiksheimilið eftir Gest Pálsson sé ein fyrsta saga sem skrifuð er í raunsæisstíl af íslenskum rithöfundi. Gestur Pálsson var einn af Verðandi-mönnum en þeir boðuðu raunsæið með tímariti sínu fyrstir allra á Íslandi. Sögur Gests hafa löngum þótt bera af öðrum samtímasögum og er Kærleiksheimilið af mörgum talin vera hans besta saga. Hægt er að nálgast góð verkefni með sögunni og hún er vel fallin til kennslu, bæði vegna sérstöðu sinnar, þ.e. bókmenntalegrar stöðu, og vegna þess hve skemmtileg og vel skrifuð hún er.

Ást og auður
eftir Jóhann Gunnar Sigurðsson

Þetta er stutt örlagasaga í 11 köflum, oft átakanleg. Segir þar frá stúlkunni Sigríði, bóndanum Gísla sem ann henni hugástum og kaupmanninum Þórarni sem giftist henni. Það sem kannski helst gerir söguna jafn góða og skemmtilega aflestrar og raun ber vitni er einlægnin og ákefðin sem býr að baki. Sagan getur hentað ólíkum aldurshópum og fer þá eftir hverjum einum hvernig unnið er úr verkefnunum og með söguna almennt.

Sæfarinn
eftir Jules Verne

Hér er á ferðinni námsefni í íslensku hugsað fyrir 8.-10. bekk. Sagan Sæfarinn eftir Jules Verne er notuð sem útgangspunktur inn í víðáttur íslenskunnar sem og aðrar námsgreinar ef því er að skipta. Leggjum við mikla áherslu á að gera námsefnið skemmtilegt og aðlaðandi um leið og við fylgjum markmiðum aðalnámskrár eins vel og ítarlega og efnið gefur tök á. Við hvetjum alla til að kynna sér þetta efni vel, bæði kennara og nemendur, enda má nota það bæði sem almennt kennsluefni í bekk og/eða sem einstaklingsefni og hentar vel sem þjálfunarefni fyrir samræmt próf í íslensku. Sagan telur 30 kafla og að venju er bæði hægt að nálgast efnið í sérhannaðri vefútgáfu, myndskreyttri með gagnvirkum skýringum og æfingum og/eða í útprentanlegri útgáfu með góðum verkefnum.

Í sögunni lætur Verne hetjur sínar ferðast í kafbáti um óravegu undirdjúpanna. Hafði slíkt aldrei verið gert og menn þekktu lítið til lífsins undir yfirborði sjávar. Sagan hefur haft víðtæk áhrif, ekki síst fyrir persónusköpun, en Númi (Nemo) skipstjóri hefur t.a.m. verið fyrirmynd margra síðari tíma hetja og þá hafa raunverulegir kafbátar borið nafn þessa fyrirrennara síns, Nautilius.

Júdas
eftir Sigurð Róbertsson.

Okkur er ánægja að kynna söguna „Júdas“ eftir Sigurð Róbertsson rithöfund. Sagan kom út í smásagnasafninu Utan við alfaraleið sem gefið var út árið 1942. Hér segir frá hinum eina sanna Júdasi Ískaríot, en sjónarhornið er ólíkt því sem við erum vön að fylgja og er óhætt að segja að sagan veiti okkur nýja sýn inn í þessa þekktu sögu úr Biblíunni. Já, það getur verið forvitnilegt að skoða söguna stundum í nýju ljósi.

Sagan er í 9 köflum og er eins og alltaf fáanleg bæði í sérhannaðri vefútgáfu og í útprentanlegri útgáfu með góðum verkefnum. Telur hún í útprentun 25 blaðsíður. Á vefsíðunni er hægt að hlusta á söguna upplesna. Verkefni miðast við 8.-10. bekk.

Brennu-Njáls saga

Brennu-Njáls saga, eða Njála eins og hún er oft kölluð, er lengst og þekktust allra Íslendingasagna og segir sögu margra þeirra persóna sem vitnað er í í daglegu tali, ógleymanlegra persóna eins og Njáls hins vitra á Bergþórshvoli, Gunnars Hámundarsonar á Hlíðarenda, Hallgerðar langbrókar, Marðar Valgarðssonar, Skarphéðins Njálssonar, Höskuldar Hvítanesgoða og margra fleiri.

Sagan telur 159 kafla og er fáanleg bæði í vefútgáfu með upplestri og gagnvirkum verkefnum og til útprentunar í fimm heftum.

Egils saga Skallagrímssonar

Egils saga Skallagrímssonar er og verður okkur Íslendingum ávallt hugleikin, enda ein af stórbrotnustu Íslendingasögunum og talin skrifuð af sjálfum Snorra Sturlusyni. Egils sögu má skipta í tvo hluta, en sá fyrri (1-27) segir sögu Kveld-Úlfs Bjálfasonar; sona hans Skalla-Gríms og Þórólfs og baráttu þeirra við norska konungsvaldið. Sá síðari segir svo sögu Egils sjálfs, af skáldinu, vígamanninum og bóndanum sem býður erlendu valdi byrginn og hefur sigur að lokum.

Haraldar saga hárfagra

Einn er sá konungur í Noregi sem mest áhrif hafði á byggð landsins í upphafi sögu okkar, en það er Haraldur hinn hárfagri. Það var á hans dögum sem landið byggðist og á margan hátt fyrir hans tilverknað. Þegar hann hófst handa við að sameina Noreg undir einn konung voru margir sem vildu ekki sætta sig við það og ákváðu í kjölfarið að leita annað og fundu þá Ísland. Má segja að til að skilja sögu okkar Íslendinga sem best er nauðsynlegt að kunna skil á sögu hans. Því förum við nú af stað með sögu Haralds hárfagra eins og Snorri Sturluson hefur skráð hana í Heimskringlu.

Það fer vel á því að kenna Haralds sögu hárfagra í 5.-6. bekk samhliða umfjöllun um landnám Íslands og næstu ár þar á eftir. Það bæði hjálpar til að setja landnámið í sögulegt samhengi og skýrir margt í landnáminu og hvernig það þróaðist hér á landi. Þá ætti sagan að gefa nemendum betri hugmynd um almenn viðhorf þessa tíma og tengja þá betur inn í heim Íslendingasagna, enda gerast þær margar hverjar að stórum hluta í Noregi.

Söguna er hægt að nálgast í sérstakri útprentanlegri útgáfu með góðum verkefnum og svörum við þeim og einnig í vefútgáfu með gagnvirkum skýringum þar sem hægt er að hlusta á hana upplesna.

Kjalnesinga saga

Kjalnesingasaga fellur í flokk yngri Íslendingasagna og er talin rituð um eða eftir aldamótin 1300. Þar er raunsæið farið að víkja fyrir reyfarakenndum atburðum sem eiga ekkert skylt við raunverulega atburði. Við merkjum þar skyldleika við þjóðsögur og fornaldar- og riddarasögur. Ólíkt mörgum eldri Íslendingasögum virðist höfundur leggja meiri áherslu á að skemmta lesandanum en teygja einhvern sannleika til eða frá. Og það tekst höfundi Kjalnesinga sögu mjög vel, því sagan er skemmtileg aflestrar auk þess sem hún er vel upp byggð á allan hátt og gefur öðrum sögum ekkert eftir að því leytinu til.

Að venju er bæði hægt að nálgast kaflana í vefútgáfu með orðskýringum þar sem einnig er hægt að hluta á hana upplesna, svo og í útprentanlegri útgáfu með skýringum og góðum verkefnum. Einnig bjóðum við upp á hefti með öllum köflum, hefti með kaflalýsingum (útdráttum), verkefnahefti og svarhefti.

Fóstbræðra saga
Fóstbræðrasaga var lengi vel talin með elstu Íslendingasögum, en nú er almennt talið að hún sé með þeim yngri og skrifuð undir lok 13. aldar. Er sagan til í mörgum uppskrifum, m.a. í Hauksbók, Möðruvallabók og Flateyjarbók, þar sem henni er skeytt inn í Ólafs sögu helga.

Sagan fjallar einkum um þá fóstbræður Þormóð Bersason, sem kallaður var Kolbrúnarskáld og Þorgeir Hávarsson. Þó að þeir bindist vinarböndum og eigi samleið í uppivöðslusemi þegar þeir eru ungir eru þeir ólíkir um flesta hluti. Þorgeir er fyrst og fremst vígamaður sem virðist ættaður aftan úr heiðni; hugmyndaheimur hans á margan hátt úr takt við samtímamenn hans, en Þormóður er fjölbreyttari maður, kvennamaður og skáld sem getur lagað sig að breyttum aðstæðum, s.s. tileinkað sér nýja trú o.þ.h.

Er sagan ólík öðrum Íslendingasögum, ekki síst fyrir afstöðu höfundar. Í flestum Íslendingasögum er höfundurinn nánast ósýnilegur í bakgrunni og lætur söguþráðinn líða áfram án þess að taka beina afstöðu, en því er hins vegar öðruvísi farið í Fóstbræðrasögu. Þar talar höfundurinn til okkar nánast með beinum hætti. Hefur sagan heillað marga vegna skemmtilegra lýsinga og sérstæðs stíls og t.a.m. byggði Halldór Kiljan Laxness sögu sína „Gerplu“ á Fóstbræðrasögu.

Haralds saga harðráða

Haralds saga Sigurðssonar hins harðráða hefur löngum verið Íslendingum kær og kannski ekki síst fyrir þær sakir að Haraldur tengist Íslendingum sterkari böndum en flestir aðrir konungar Norðmanna frá þessum tímum og var þeim jafnan hliðhollur. Haraldur konungur ríkti til ársins 1066, þá rétt rúmlega fimmtugur, og hafði á ótrúlega stuttri ævi afrekað ótrúlega mikið.

Eins og með aðrar konungasögur frá þessum tíma byggir Snorri frásögn sína oft á hæpnum heimildum og er enda kannski meira í mun að segja áhugaverða sögu en að sagnfræðin sé alltaf kórrétt höfð að leiðarljósi. Því ber að taka sögunni með varúð hvað það varðar, en þó er sagan í stórum dráttum skilmerkileg. En til að fá sem gleggsta mynd af Haraldi þeim er Snorri dregur upp svo skemmtilega mynd af er best að lesa söguna af eigin raun og síðan geta menn lesið álit og umsagnir fræðimanna, og eru þá betur í stakk búnir að meðtaka þeirra boðskap. Telur sagan 101 kafla.

Bekkur 8.- 10.

Goðasögur

Sögur m/verkefnum - Væntanlegt

Bekkur 8.- 10.

Íslensk skáldverk

Sögur og sögukaflar með verkefnum

Stuðningssíða fyrir þjóðsögubækur Baldurs Hafstað

Á þessari síðu getið þið nálgast almennt stuðningsefni með kennslubókum Baldurs Hafstaðs, Þjóðsögur. Eru bækurnar þrjár og nefnast: „Baulaðu nú“, „Ég átti að verða prestskona“ og „Þá hló marbendill“. Stuðningsefnið felur í sér upplestur á sögunum, krossgátur, gagnvirkar æfingar og viðtöl við Baldur.

Íslensk ævintýri

Við bjóðum hér upp á gömul og sígild íslensk ævintýri sem öllum börnum og fullorðnum líka ef út í það er farið er gott að kunna skil á. Ævintýrin eru öll sett upp á vefsíðu og einnig í útprentanlegri útgáfu, aðgengileg frá forsíðunni (sjá tengil hér fyrir neðan).