Mjög algeng spurning til þeirra sem kunna táknmál er „Er táknmál alþjóðlegt?“ en svarið við því er nei. Táknmál er sjálfsprottið mál og sérstakt fyrir hvert land. Það þróast í samfélagi heyrnarlausra manna alls staðar í heiminum. Skyldleiki táknmálanna er oft ólíkur skyldleika raddmálanna í viðkomandi löndum en í sumum löndum er jafnvel mállýskumunur á táknmáli milli landsvæða. Sem dæmi má nefna að bandaríska táknmálið er talið töluvert skylt því franska en nánast ekkert skylt því enska. Þar af leiðandi á heyrnarlaus Bandaríkjamaður auðveldara með að tala við heyrnarlausan Frakka en heyrnarlausan Breta. Skýringin á þessu er sögulegur sem ekki verður fjallað um nánar hér.
Táknmál heimsins eru engu að síður skyld mál og eiga heyrnarlausir auðveldara með samskipti við heyrnarlausa af öðru þjóðerni en gerist og gengur um heyrandi fólk.
Algengur misskilningur er að táknmál sé alþjóðlegt og margir spyrja „er ekki betra að það sé alþjóðlegt?“ En það er ekki hægt að stýra þróun táknmála og venslum frekar en annarra tungumála. Ef allir í heiminum töluðu ensku þá væri líka erfitt að stýra þróun þess máls vegna þess að hún væri ekki sú sama á ólíkum stöðum í heiminum.
Frá miðri síðustu öld hefur þróast nokkuð sem kallað er alþjóðlegt táknmál (International Sign Language, ISL). Alþjóðlegt táknmál er blanda margra táknmála sem notuð eru til að eiga samskipti á alþjóðlegum fundum heyrnarlausra. Þetta tilbúna mál hefur orðið til smátt og smátt á fundum Alheimssamtaka heyrnarlausra og á Heimsleikum heyrnarlausra. Tilviljun ræður því oftast hvaða tákn eru valin en þó má segja að frekar séu valin tákn sem hafa einhverja myndræna skírskotun, eru raunlíkingar. Málið er ekki talað af neinum hópi manna dags daglega og er sem slíkt ekki virkt tungumál.
Táknmál þróast mjög hratt, enda eiga þau ekkert ritmál til að binda þau niður. Af þeim orsökum geta myndast kynslóðabil í táknmáli. Hér á Íslandi eru þrjár kynslóðir táknmáls. Þess vegna er erfitt að halda utan um þróunina hjá einhverri yfirstjórn úti í heimi, því ný tákn spretta endalaust upp í umræðum manna á milli. Sum tákn festast en önnur ekki. Þessu má líkja við nýyrði í íslensku.
Þó að hvert land eigi sitt táknmál og jafnvel margar mállýskur innan þess, eru ákveðin atriði svipuð milli ýmissa táknmála. Ef horft er á þetta út frá málfræðinni þá eru í öllum táknmálum munnhreyfingar, svipbrigði í andliti og líkamsstaða mikilvægir þættir málfræðinnar.
Fyrir um þrjátíu árum var gerð tilraun til að semja sameiginlegt Norðurlandatáknmál. Sú tilraun rann út í sandinn, því enginn var í raun tilbúinn til að gefa eftir sitt mál og menningu. Hugmyndin er góð en virkar ekki í reynd vegna þess að fólk er almennt ekki tilbúið til að snúa baki við eigin menningu.
|